พี่อู๊ด หรือคุณนันทภัทร์ แสนนรงค์ เจ้าของสวนทุเรียน “โฮมฮักสารคาม” ในอำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม เล่าให้ฟังว่าเขาเริ่มลงมือปลูกทุเรียนบนผืนดินอีสานมาหลายปีแล้ว จนตอนนี้ในสวนมีทุเรียนทั้งหมด 270 ต้น แบ่งเป็นหลายรุ่น ทั้งรุ่นพี่ใหญ่อายุ 7 ปี รุ่นกลางอายุ 5 ปี และรุ่นเล็กที่เพิ่งลงดินได้ประมาณ 8-9 เดือน ซึ่งพี่อู๊ดพิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า ดินอีสานที่ใครว่าแห้งแล้งก็สามารถปั้นผลผลิตทุเรียนหมอนทองคุณภาพดีออกมาได้ไม่แพ้ภาคอื่นเลย
เตรียม “โคก” ให้พร้อมก่อนลงมือปลูก
หัวใจสำคัญอย่างแรกที่พี่อู๊ดเน้นย้ำกับน้องๆ มือใหม่คือเรื่องการเตรียมดิน พี่อู๊ดบอกว่าทุเรียนไม่ชอบน้ำขัง แต่ชอบความชื้น ดังนั้นการ “ยกโคก” จึงเป็นเรื่องที่ข้ามไม่ได้เลย
สเปกโคกของพี่อู๊ด:
- ความสูงของโคกควรอยู่ที่ประมาณ 50 เซนติเมตร
- ความกว้างของหน้าโคกควรอยู่ที่ 2-3 เมตร เพื่อให้มีพื้นที่ให้รากเดินได้สะดวก
- ดินที่ใช้ หากดินเดิมไม่พอ พี่อู๊ดแนะนำให้ซื้อดินมาเพิ่มแล้วเกลี่ยให้เป็นรูปลูกกะละมังคว่ำขนาดใหญ่
“การยกโคกช่วยได้เยอะมากครับ โดยเฉพาะเวลาฝนตกหนักๆ น้ำจะระบายออกได้เร็ว รากทุเรียนจะได้ไม่เน่าตาย”
ขั้นตอนการลงหลุมและเทคนิค “รักษาคอต้น”
เมื่อเตรียมโคกเสร็จแล้ว ขั้นตอนการนำต้นพันธุ์ลงหลุมถือเป็นนาทีชีวิต พี่อู๊ดมีเทคนิคที่ละเอียดมากเพื่อให้ต้นทุเรียนบอบช้ำน้อยที่สุด
- การเตรียมหลุม: ขุดหลุมตรงกลางโคกให้ลึกพอดีกับถุงชำ
- รองพื้นป้องกันเชื้อรา: ใส่เชื้อราไตรโคเดอร์มาลงไปในหลุมเพื่อป้องกันโรครากเน่าโคนเน่า
- อาหารจานแรก: ใส่ปุ๋ยอินทรีย์รองพื้นประมาณ 1 กำมือ เพื่อช่วยปรับสภาพดิน
- เทคนิคการถอดถุง: พี่อู๊ดแนะนำให้ใช้มีดคัตเตอร์กรีดรอบก้นถุงก่อน แล้ววางต้นลงในหลุม จากนั้นค่อยๆ ดึงถุงพลาสติกขึ้นด้านบน วิธีนี้จะช่วยป้องกันไม่ให้ “ตุ้มดิน” แตก และป้องกันรากฝอยขาด
- ระดับดินที่สำคัญ: การกลบดินต้องให้ระดับดินใหม่ “เสมอ” กับระดับดินเดิมในถุง หรือต่ำกว่าประมาณ 1 นิ้ว
- กฎเหล็กห้ามลืม: ห้ามเอาดินใหม่ไปกลบ “คอต้น” หรือบริเวณโคนต้นทุเรียนเด็ดขาด เพราะจะทำให้โคนเน่าและต้นตายได้ง่ายๆ
รับมือแดดอีสานด้วย “สแลน”
เนื่องจากจังหวัดมหาสารคามมีอากาศร้อนจัดและแดดแรง พี่อู๊ดจึงให้ความสำคัญกับการพรางแสงเป็นพิเศษ ทุเรียนรุ่นเล็กทุกต้นในสวนจะมี “มุ้งส่วนตัว”
สูตรกางสแลนของพี่อู๊ด:
- ใช้สแลนสีดำเท่านั้น เพราะช่วยพรางแสงได้ดีที่สุด
- อัตราการพรางแสงอยู่ที่ 50-60%
- วิธีการกาง ให้กางไว้ด้านบนตามทิศทางของแสงแดด เพื่อช่วยลดอุณหภูมิไม่ให้ใบไหม้ในช่วงที่ต้นยังไม่แข็งแรง
การดูแลในช่วงเดือนแรก
พี่อู๊ดบอกว่าช่วง 1 เดือนแรก หลังจากลงดิน คือช่วงที่ต้องใจเย็นที่สุด อย่าเพิ่งรีบประโคมปุ๋ย
- การรดน้ำ: ให้รดน้ำอย่างเดียวให้ชุ่มและสม่ำเสมอ เพื่อให้รากเริ่มปรับตัวกับดินใหม่
- การใส่ปุ๋ย: รอจนผ่านไป 1 เดือน หรือเมื่อเห็นว่าทุเรียนเริ่ม “แตกยอดใหม่” ค่อยเริ่มให้ปุ๋ย
- ตำแหน่งการใส่ปุ๋ย: ให้โรยรอบๆ ชายพุ่มหรือขอบโคก ห้ามโรยทับตุ้มดินเดิมตรงโคนต้นเด็ดขาด เพราะรากทุเรียนจะเดินออกมาหาอาหารเองตามธรรมชาติ
ผลลัพธ์ที่น่าภูมิใจบนแผ่นดินสารคาม
ผลจากการดูแลอย่างพิถีพิถัน ทำให้ทุเรียนหมอนทองของพี่อู๊ดให้ผลผลิตที่น่าประทับใจ รสชาติหวานมัน เนื้อนุ่มละมุน โดยทุเรียนหมอนทองที่นี่จะใช้เวลาประมาณ 120 วัน ตั้งแต่ออกดอกจนถึงเก็บเกี่ยว ซึ่งมักจะสุกพร้อมทานในช่วงเดือนพฤษภาคม
พี่อู๊ดทิ้งท้ายไว้อย่างน่าสนใจว่า ทุเรียนเป็นพืชที่ต้อง “เรียนรู้ตลอดเวลา” ไม่ว่าจะเป็นดินเหนียว ดินทราย หรือดินร่วน ถ้าเราเข้าใจธรรมชาติของเขา จัดการระบบน้ำและแสงแดดให้เหมาะสม ทุเรียนก็สามารถเติบโตและสร้างรายได้ให้เราได้อย่างยั่งยืนแน่นอน ใครที่สนใจอยากลองปลูก พี่อู๊ดบอกว่าประตูสวนโฮมฮักสารคามเปิดต้อนรับเสมอครับ
