พี่นัฐ จากสวนพลอยสุวรรณพันธุ์ไม้ จังหวัดปราจีนบุรี เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการเพาะพันธุ์และปลูกทุเรียนมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะการปลูกทุเรียนในพื้นที่ทุ่งนาที่หลายคนกลัวว่าจะปลูกไม่รอด พี่นัฐพิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าถ้าทำถูกวิธี ทุเรียนจะโตไวและให้ผลผลิตได้เร็วเกินคาด
เตรียมพื้นที่และดินให้พร้อมก่อนปลูก
พี่นัฐเล่าว่าการปลูกทุเรียนในที่นาหรือพื้นที่ดินเหนียว สิ่งสำคัญที่สุดคือ “การระบายน้ำ” ดินในที่นามักจะเป็นกรดและมีความเหนียวสูง พี่นัฐจึงแนะนำให้ขุดหลุมเตรียมไว้ก่อน โดยขนาดของหลุมควรจะกว้างกว่าตุ้มดินของต้นพันธุ์ประมาณ 1 เท่าตัว หรือถ้าดินดีอยู่แล้วก็ให้กว้างกว่าตุ้มดินอย่างน้อยข้างละ 5-20 เซนติเมตร
สำหรับดินที่จะใช้กลบ พี่นัฐเน้นว่าถ้าดินเดิมเหนียวเกินไปจนน้ำไม่ซึม ให้ผสมแกลบดิบลงไปในอัตราส่วน ดิน 5-6 ส่วน ต่อแกลบ 1 ส่วน เพื่อช่วยให้ดินร่วนซุยและรากเดินได้ง่ายขึ้น แต่ถ้าใครไม่อยากยุ่งยาก พี่นัฐก็มีสูตรดินผสมสำเร็จรูปที่ใช้แกลบประมาณ 1% ผสมกับดินและหินกรวด ซึ่งช่วยให้การระบายน้ำดีเยี่ยม
เทคนิคการเอาออกจากเข่งและการจัดการรากขด
ปัญหามือใหม่ที่ปลูกทุเรียนเข่งแล้วไม่โต มักเกิดจาก “รากขด” ที่ก้นเข่ง พี่นัฐสอนว่าเวลาจะเอาต้นออกจากเข่ง ให้ค่อยๆ ตบข้างเข่งแล้วยกขึ้น อย่าดึงแรงเพราะจะทำให้ตุ้มดินแตก เมื่อเอาออกมาแล้วให้สำรวจที่ก้นตุ้มดินทันที
“รากขดต้องตัดทิ้งครับ ถ้าไม่ตัดต้นไม้จะแคระแกร็น ไม่โตไปไหนเลย”
พี่นัฐจะใช้กรรไกรตัดกิ่งตัดรากที่ขดเป็นวงกลมออก ซึ่งปกติทุเรียนเข่งไซส์ใหญ่จะมีรากขดประมาณ 3-4 เส้น การตัดนี้ไม่ได้ทำให้ต้นตาย แต่เป็นการกระตุ้นให้ทุเรียนสร้างรากใหม่ที่แข็งแรงกว่าเดิมออกมาแทน
ขั้นตอนการปลูกและการป้องกันเชื้อรา
ก่อนจะวางต้นลงไป พี่นัฐมีเคล็ดลับการป้องกันโรครากเน่าโคนเน่าด้วยการใช้สารชีวภัณฑ์อย่าง “ไตรโคเดอร์มา” โดยมีขั้นตอนดังนี้:
- โรยผงไตรโคเดอร์มาลงที่ก้นหลุมประมาณ 1-2 ช้อน ให้ทั่วบริเวณที่รากจะสัมผัส
- วางต้นทุเรียนลงไป โดยต้องให้ ตุ้มดินลอยสูงกว่าระดับดินเดิมประมาณ 10 เซนติเมตร เพื่อป้องกันน้ำขังโคน
- จัดทิศทางกิ่งให้เหมาะสม ถ้าเป็นกิ่งกระโดงสามารถหันทางไหนก็ได้ แต่ถ้าเป็นกิ่งข้างให้หันหน้ากิ่งไปทางทิศตะวันออก
- กลบดินรอบๆ ตุ้มดินให้แน่นพอประมาณ โดยใช้เท้าเหยียบเบาๆ รอบๆ เพื่อไม่ให้มีโพรงอากาศข้างใน
สูตรน้ำรดหลังปลูกและสารบำรุงดิน
หลังจากปลูกเสร็จ พี่นัฐจะรดน้ำทันทีเพื่อความชุ่มชื้น แต่ไม่ใช่แค่น้ำเปล่า พี่นัฐมีสูตรผสมพิเศษเพื่อให้รากฟื้นตัวไวและป้องกันปลวก:
- ตัวบำรุง: ใช้ฮิวมิคแบบน้ำ (เช่น ตราเสือฮิวมิค) ปริมาณ 20 ซีซี ผสมน้ำ 10 ลิตร ช่วยปรับสภาพดินและกระตุ้นราก
- ตัวป้องกัน: ผสมฟิโพรนิล ปริมาณ 10-15 ซีซี ต่อน้ำ 10 ลิตร เพื่อป้องกันปลวกและแมลงในดินที่จะมากัดกินรากอ่อน
ผสมทั้งสองอย่างเข้าด้วยกันแล้วรดให้ทั่วรอบตุ้มดินและโคนต้น พี่นัฐบอกว่าฮิวมิคแบบน้ำจะออกฤทธิ์ได้ไวกว่าแบบเม็ดมาก เหมาะสำหรับทุเรียนปลูกใหม่ที่ต้องการการฟื้นตัวเร่งด่วน
การดูแลหลังปลูกและการคลุมฟาง
พี่นัฐแนะนำให้หาฟางข้าวมาคลุมหน้าดิน “บางๆ” อย่าคลุมหนาจนเกินไป เพราะจะทำให้ดินแฉะและเป็นที่สะสมของเชื้อรา การคลุมบางๆ จะช่วยรักษาความชื้นและปกป้องหน้าดินจากแสงแดดจัดๆ ในตอนกลางวัน นอกจากนี้ พี่นัฐยังแนะนำให้ตัดแต่งกิ่งเล็กๆ ด้านในลำต้นออกบ้างหลังปลูก เพื่อให้ต้นไม่เสียพลังงานไปเลี้ยงกิ่งที่ไม่จำเป็น และช่วยให้อากาศถ่ายเทได้ดี ลดการสะสมของแมลง
“มือใหม่ถ้ากลัวแดด ให้กางสแลนพรางแสงด้านบนขนาด 2x2 เมตร หักมุมลงทิศตะวันตกในช่วง 11 โมงถึงบ่าย 3 จะช่วยให้ต้นรอดตายได้ชัวร์ขึ้น”
ผลลัพธ์ที่ได้รับ
จากการปลูกตามสูตรของพี่นัฐ พบว่าทุเรียนมีอัตราการรอดตายสูงถึง 90% แม้จะเป็นการปลูกในพื้นที่ทุ่งนาที่มีสภาพดินยากลำบาก หากดูแลเรื่องน้ำไม่ให้ขาดและให้ปุ๋ยครั้งแรกหลังปลูกไปแล้ว 20-30 วัน ต้นทุเรียนไซส์เข่งจะสามารถเติบโตจนเริ่มติดดอกออกผลได้ภายในระยะเวลาเพียง 2 ปีครึ่ง ถึง 3 ปี เท่านั้น ซึ่งเร็วกว่าการปลูกต้นเล็กทั่วไปมาก
ใครที่กำลังจะเริ่มปลูกทุเรียน ลองเอาสูตรพี่นัฐไปใช้ดูครับ รับรองว่าทุเรียนจะใบตั้ง เขียวเข้ม และโตวันโตคืนแน่นอน
